Özel Ders mi, Dershane mi, Etüt Merkezi mi? Ortaokul ve LGS İçin Karşılaştırma

Ortaokuldaki bir çocuk için tek bir doğru seçenek yok: eksik konusu belli olan ve kendi hızında ilerlemesi gereken çocuğa birebir ders, grup içinde motive olan ve düzenli deneme sınavı isteyen çocuğa kurs ya da etüt merkezi, bütçesi sınırlı aileye ise önce okulun destek kursları uygun düşer. Bu yazıda dört seçeneği aynı ölçütlerle yan yana koyuyoruz.

Kısa cevap: Seçimi çocuğun ihtiyacı belirler. Belirli konularda eksik varsa birebir ders, sınav temposu ve grup ortamı isteniyorsa kurs veya etüt merkezi, ek maliyet istemiyorsanız okulun Destekleme ve Yetiştirme Kursları ilk bakılacak yerdir.

Dershane hâlâ var mı, bugün hangi seçenekler var?

"Dershane" adı resmî olarak artık kullanılmıyor. Millî Eğitim Bakanlığı'nın 8 Ağustos 2015'te duyurduğu Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nde "dershane" ibaresi yer almadı; bunun yerine en fazla üç bilim grubunda eğitim veren özel öğretim kursları tanımlandı. Aynı duyuruya göre zorunlu eğitim çağındaki öğrencilerin devam ettiği programlarda eğitim 07.00 ile 19.00 arasında yapılıyor ve öğrenci etüt eğitim merkezlerine ilkokul ve ortaokul öğrencileri kayıt olabiliyor.

Velilerin günlük dilde "dershane" dediği yer bugün çoğunlukla bu kurslardır. Kayıt öncesinde kurumun MEB'den açılış izni olup olmadığını sormak ve ders saatlerini yazılı istemek yerinde olur.

Dördüncü seçenek okulun kendisidir. MEB'in Destekleme ve Yetiştirme Kursları (DYK) e-Kılavuzu'na göre bu kurslar, fiziki kapasitesi ve öğrenci potansiyeli yeterli olan resmî ortaokullarda açılıyor. Haberlere göre öğrenciden ücret alınmıyor ve başvurular e-Okul üzerinden yapılıyor.

Dört seçenek yan yana nasıl görünüyor?

Ölçüt	Birebir özel ders	Özel öğretim kursu (dershane)	Etüt merkezi	Okulun destek kursu (DYK)
Ders biçimi	Birebir	Grup	Grup ya da gözetimli çalışma	Grup
Konu sırası	Çocuğun eksiğine göre	Kursun programına göre	Okul ödevleri ve tekrar	Kurs programına göre
Yer	Ev ya da online	Kurum binası	Kurum binası	Çocuğun okulu ya da kurs merkezi
Deneme sınavı	Eğitmene bağlı	Genellikle var	Kuruma göre	Kuruma göre
Veliye bilgi	Eğitmene ve platforma bağlı	Kuruma göre, genelde dönemsel	Kuruma göre	Okula göre
Ücret	Saatlik ya da ders başı	Dönemlik ya da yıllık paket	Aylık ya da dönemlik	Haberlere göre ücretsiz

Tablodaki satırlar seçeneklerin genel yapısını gösterir. Aynı türdeki iki kurum çok farklı çalışabilir; bu yüzden tabloyu bir soru listesi gibi kullanın ve her satırı görüştüğünüz kuruma sorun.

Birebir ders mi, grup dersi mi daha çok ilerletir?

Araştırmalar ikisinin de işe yarayabildiğini, birebir dersin biraz önde olduğunu gösteriyor. İngiltere'deki Education Endowment Foundation'ın araştırma özetine göre birebir destek, almayan benzer öğrencilere kıyasla ortalama yaklaşık 5 aylık ek ilerlemeyle ilişkili. Aynı kuruluşun özetinde 2 ile 5 kişilik küçük grup derslerinin etkisi ortalama yaklaşık 4 ay olarak veriliyor.

Bu sayıları okurken iki noktayı akılda tutun. Birincisi, çalışmaların çoğu İngiltere'den ve okul içi destek programlarından geliyor; Türkiye'deki kurslara birebir taşınamaz. İkincisi, kuruluş kazanımın dersin okul dersiyle uyumlu ve kaliteli olmasına bağlı olduğunu vurguluyor. Yani biçimden çok, dersin çocuğun eksiğine ne kadar odaklandığı belirleyici.

Kalabalık bir sınıf ise başka bir şeydir. Küçük grubun avantajı, kişi sayısı arttıkça azalır. Kursu değerlendirirken sınıf mevcudunu mutlaka sorun.

Hangi çocuk için hangisi daha uygun?

Kısa cevap: çocuğun neden destek istediğine bakın. Aşağıdaki eşleştirmeler kesin kural değil, başlangıç noktasıdır.

Birebir ders daha uygun olabilir, eğer çocuk:

• Belirli konularda geride kaldıysa (ör. 7. sınıfta oran-orantı ya da 8. sınıfta üslü ifadeler),
• Sınıfta soru sormaktan çekiniyorsa,
• Okul sonrası yorgun oluyorsa ve evde kısa, odaklı bir ders daha verimliyse,
• Ödevlerini düzenli takip edecek birine ihtiyaç duyuyorsa.

Kurs ya da etüt merkezi daha uygun olabilir, eğer çocuk:

• Akranlarıyla birlikte çalışınca motive oluyorsa,
• Sınav temposuna alışmak için düzenli deneme sınavına girmek istiyorsa,
• Evde çalışma ortamı kurmakta zorlanıyorsa ve gözetimli bir çalışma saatine ihtiyaç duyuyorsa.

Okulun destek kursu ilk adım olabilir, eğer:

• Ek bütçe ayırmak zorsa,
• Çocuk kendi okulunda, tanıdığı bir ortamda daha rahat çalışıyorsa.

Birçok aile bunları birleştiriyor. Örneğin Kadıköy'de 8. sınıfa giden bir öğrenci hafta içi okulun destek kursuna devam edip hafta sonu matematikte zorlandığı iki konu için birebir ders alabilir.

Maliyeti nasıl karşılaştırmalı?

Fiyatları karşılaştırırken aynı birimi kullanın: saat başına ödenen ücreti bulun. Kurs ve etüt merkezleri genellikle dönemlik ya da yıllık paket fiyatı verir. Paket fiyatını toplam ders saatine bölerek saatlik karşılığını hesaplayabilirsiniz. Ardından şunu sorun: bu saatlerin ne kadarı çocuğun kendi eksiğine ayrılıyor?

Kurumlara sorulacak sorular:

1. Bir sınıfta en fazla kaç öğrenci var?
2. Haftada kaç saat ders, kaç saat deneme sınavı var?
3. Ücret peşin mi, taksitli mi; ayrılırsanız kalan tutar iade ediliyor mu?
4. Çocuğun ilerlemesi veliye ne sıklıkla ve nasıl bildiriliyor?
5. Kurumun MEB açılış izni var mı?

Birebir derste ise ders süresini (45 mi, 60 dakika mı), iptal kuralını ve ders sonrası size ne bilgi verileceğini önceden konuşun.

Elfy bu seçeneklerin neresinde duruyor?

Elfy birebir özel ders seçeneğidir; kurs ya da etüt merkezi değildir. Eğitmenler, tanıdığımız ve referansla gelen üniversite öğrencileridir. Her dersten sonra eğitmen veliye kısa bir rapor yazar ve ödevleri hesapta takip edilir. Ders ücreti Ekim 2026 itibarıyla saatlik 900–1.500 TL'dir; ücret bu aralıkta çocuğun sınıfına, derse ve dersin yüz yüze ya da online olmasına göre belirlenir.

Elfy'nin sunmadığı şeyleri de açıkça yazalım: grup ortamı ve kurum içi deneme sınavları yok. Yüz yüze ders yalnızca İstanbul'un bazı semtlerinde var, diğer yerlerde ders online. Lisede yalnızca İngilizce ve Almanca dersi veriliyor. Bu ihtiyaçlar sizin için öncelikliyse kurs, etüt merkezi ya da okulun destek kursu daha uygun olabilir. Yüz yüze ders verilen semtlerin listesi İstanbul'da özel ders sayfasında.

Sıkça sorulan sorular

Dershaneler kapatıldı mı?

"Dershane" adı 2015'teki düzenlemeyle resmî kullanımdan çıktı. Benzer hizmeti bugün en fazla üç bilim grubunda eğitim veren özel öğretim kursları sunuyor. Günlük dilde bu kurumlara hâlâ dershane deniyor.

Etüt merkezine ortaokul öğrencisi gidebilir mi?

Evet. MEB'in 2015 duyurusuna göre etüt eğitim merkezlerine ilkokul ve ortaokul öğrencileri kayıt olabiliyor. Kurumun açılış iznini ve çalışma saatlerini kayıttan önce sorun.

Okulun destek kurslarına nasıl başvurulur?

Destekleme ve Yetiştirme Kursları resmî ortaokullarda açılıyor; başvurular e-Okul bilgileriyle yapılıyor. Hangi derslerde kurs açıldığını öğrenmek için çocuğunuzun okul idaresine danışabilirsiniz.

Birebir ders ile kurs aynı anda alınabilir mi?

Alınabilir ve birçok aile böyle yapıyor. Önemli olan çocuğun haftasını doldurmamak: kurs genel tempoyu, birebir ders ise kursta kapanmayan eksikleri hedeflerse iki saat birbirini tekrar etmez.

Özetle karar, çocuğun neye ihtiyaç duyduğuna bağlı: eksik kapatmak için birebir ders, tempo ve grup için kurs ya da etüt merkezi, maliyetsiz destek için okulun kursları. Hangi derste ve hangi konuda destek gerektiğini netleştirmek, doğru seçeneği bulmanın ilk adımı. LGS'ye hazırlanan öğrenciler için LGS puan hesaplama aracı hangi derse ne kadar zaman ayrılacağını görmeye yardımcı olabilir.

Çocuğuna uygun eğitmeni bulmak için birkaç soruyu yanıtla: Eğitmen bul.

Kaynaklar

• MEB – Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği Resmî Gazete'de yayımlandı (8 Ağustos 2015) (Ekim 2026'da erişildi)
• MEB Ortaöğretim Genel Müdürlüğü – Destekleme ve Yetiştirme Kursları e-Kılavuzu 2023 (Ekim 2026'da erişildi)
• Ekonomist – MEB DYK kursları 2025: başvuru detayları (Ekim 2026'da erişildi)
• Education Endowment Foundation – One to one tuition (Ekim 2026'da erişildi)
• Education Endowment Foundation – Small group tuition (teknik ek) (Ekim 2026'da erişildi)